# MRP koşusu

> Planlanan kartların zaman eksenli net ihtiyacı, önerileri ve istisnaları; koşu, simülasyon, gece işi ve ihtiyaç izleme.

URL: https://erpdocs.corexlogic.com/uretim/ekranlar/mrp-kosusu

MRP (malzeme ihtiyaç planlaması) planlanan her kart için **ne zaman, ne kadar** eksik kalacağını gün gün
hesaplar ve eksik için öneri üretir. Satın alınan kartın önerisi **taslak satınalma talebine**, üretilen
kartın önerisi **planlı emre** yazılır; planlı emir ürün ağacından patlatılır ve bileşenlerinin ihtiyacı
bir alt seviyede yeniden planlanır.

- **Tür:** Ekran
- **Modül:** Üretim
- **Menü yolu:** Üretim › Üretim Planlama › MRP Koşusu
- **Ekran adresi:** `/erp/demand/mrp`
- **Gereken izin:** `erp-demand-material-requirements.view (liste, kart ayrıntısı, simülasyon, gece işi ayarını görme)`, `erp-demand-mrp-runs.create (MRP'yi Çalıştır, gece işi ayarını değiştirme)`

> **Liste bir simülasyondur**
Ekranı her açtığınızda liste sunucuda **yeniden hesaplanır ve hiçbir şey yazılmaz**. Belge yalnız
**MRP'yi Çalıştır** ile (ya da gece işiyle) yazılır. Bir belge (sipariş, mal kabul, üretim emri) kaydedildiği
anda liste de değişir.

## Liste

![MRP Koşusu — planlı ürünler, öneriler ve istisnalar](https://erpdocs.corexlogic.com/img/screens/uretim/mrp-listesi.png)
1. MRP'yi Çalıştır — talep ve planlı emir yazar
2. Simülasyon — senaryo, yazmaz
3. Gece İşi — her gece otomatik koşu
4. Yalnız önerisi olanlar
5. Önerilen miktar ve sonucu (talep / planlı emir)
6. İstisna rozetleri — üzerine gelince cümle

| Kolon | Anlamı |
|---|---|
| **Malzeme** | Kartın kodu ve adı. Satıra tıklayınca **Stok/İhtiyaç Listesi** açılır. |
| **Durum** | Kartın koşudaki yeri — aşağıdaki tablo. Planlanmayan kartta sebebi satırda yazar. |
| **Eldeki** | Bugünkü stok (kartın temel biriminde). |
| **Güvenlik Stoğu** | Kartın **Minimum stok** değeri; tanımsızsa 0. |
| **İlk Eksik** | İlk önerinin ihtiyaç günü. |
| **Önerilen** | Önerilerin toplam miktarı; altında öneri sayısı ve sonucu ("talep olur", "planlı emir olur", "siparişe bağlı planlı emir olur"). |
| **İstisnalar** | Dikkat isteyen durumların rozetleri. Rozetin üzerine gelince sunucunun cümlesi okunur. |

Sıralama sabittir: önce önerisi olanlar, sonra ilk eksiği en yakın olan, sonra koda göre.

**Süzgeçler:** **Ara** (malzeme kodu veya adı), **Durum**, **Yalnız önerisi olanlar** (Yapılacak iş),
**Yalnız istisnalılar** (Dikkat isteyenler), **Benim ürünlerim** (kartın **MRP sorumlusu** oturumdaki
kullanıcı olanlar). Hiç kart yoksa liste "Planlanan kart yok — kartın planlama stratejisi "planlama yok"
ise MRP onu planlamaz." der.

### Durumlar

| Durum | Ne zaman | Önerinin sonucu |
|---|---|---|
| **Satın Alma** | Kartın **Varsayılan tedarik yolu** *Satın Al* | Koşuda tek taslak satınalma talebine satır olur. |
| **Üretim** | Kartın **Varsayılan tedarik yolu** *Üret* | Koşuda planlı üretim emri olur, ağacı patlatılır. |
| **Siparişe Özel** | Kartın **Planlama stratejisi** *Siparişe Üretim* | Üretilen kartta öneri satış kalemi başına çıkar ve **satış kalemine bağlı** planlı emir olur (satırda **Siparişe üretim** rozeti). Yapılandırılabilir kartta planlı emir satış kaleminin konfigürasyonunu taşır. |
| **Planlanmıyor** | Kart pasif ya da geçerlilik dışında, kesilmiş, malzeme durumu engelliyor ya da tedarik yolu belirlenmemiş | Öneri yok; sebep satırda: "Kart pasif ya da geçerlilik penceresi dışında.", "Kesilen kart — kalan ihtiyaç halefe devredildi.", "Tedarik yolu belirlenmemiş." |

**Planlama stratejisi** *Planlama Yok* olan kart listeye hiç girmez.

### İstisnalar

| Rozet | Sunucunun cümlesi |
|---|---|
| Gecikmiş ihtiyaç | Tarihi geçmiş ihtiyaç bugüne alındı. |
| Gecikmiş arz | Tarihi geçmiş (gelmemiş) arz bugün gelecek sayıldı — tedarikçiyle teyit edin. |
| Tarihsiz arz | Tarihsiz arz bugün gelecek sayıldı. |
| Tarihsiz ihtiyaç | Tarihsiz ihtiyaç (üretim emri gereksinimi) bugüne yazıldı. |
| Yetişmiyor | Tedarik süresiyle ihtiyaç tarihine yetişmiyor — en erken temin önerinin teslim tarihinde. |
| Tedarik süresi yok | Tedarik süresi tanımsız — sıfır gün sayıldı; kartın planlama verisine süre girin. |
| Birim çevrilemedi | Birimi temel birime çevrilemeyen belge hesaba girmedi. |
| Ağaç yok ya da uygun alternatif/geçerli revizyon yok | Yayınlanmış ürün ağacı yok — üretim önerisi patlatılamadı, bağımlı ihtiyaç doğmadı. |

## Hesap nasıl yapılır

MRP her kart için şu adımları izler (sunucu kuralı; ekran hesap yapmaz):

1. **Elemanlar toplanır.** Arz (artı): eldeki stok, açık satın alma siparişleri, açık satınalma talepleri,
   açık üretim emirlerinin beklenen çıktısı, **sabit** ya da **elle açılmış** planlı emirler, taslak üretim
   emirleri. İhtiyaç (eksi): onaylı satış siparişi kalemleri, üretim emri gereksinimleri, rezervasyonlar,
   üst kartın planlı emrinden doğan **bağımlı ihtiyaç** ve tahminin siparişlerce tüketilmemiş kalanı
   ([Planlı bağımsız ihtiyaç](https://erpdocs.corexlogic.com/uretim/ekranlar/planli-bagimsiz-ihtiyaclar)).
2. **Tarihi olmayan ya da geçmiş eleman bugüne alınır** ve istisna olarak yazılır.
3. **Gün gün yürünür.** Aynı günün arzı ihtiyacından önce işlenir. Günün sonunda kullanılabilir miktar
   **güvenlik stoğunun** (kartın minimumu) altındaysa öneri doğar.
4. **Öneri miktarı:** kartın **Maksimum stok** değeri tanımlıysa maksimuma tamamlanır, değilse açık
   güvenlik stoğuna kadar kapatılır. Sonra **Minimum sipariş miktarı**na yükseltilir, **Sipariş
   katsayısı**nın katına yukarı yuvarlanır ve birimin ondalık hassasiyetine yukarı yuvarlanır.
5. **Tarih (geri ofset):** başlangıç = ihtiyaç günü − **Tedarik süresi (gün)**. Başlangıç bugünden önceye
   düşerse teslim bugün + tedarik süresi olur ve öneri **Yetişmiyor** işaretlenir; ihtiyaç günü değişmez.
6. **Ağaç patlatma:** üretilen kartın önerisi, başlangıç gününde geçerli ürün ağacından patlatılır;
   bileşen ihtiyacı önerinin **başlangıç** gününe yazılır. Bileşen, bütün üst kartları planlandıktan
   sonra planlanır.

> **Örnek**
**MAM-0005 Dosya Dolabı** — eldeki 6, minimum 2, maksimum 8, tedarik süresi 7 gün; Aralık tahmini 6 adet.
01.12.2026'da kullanılabilir miktar 6 − 6 = 0, minimumun (2) altında → öneri 8 − 0 = **8 adet**, ihtiyaç
01.12.2026, başlangıç 24.11.2026. Ocak tahmini 4 adet: 8 − 4 = 4 ≥ 2, yeni öneri yok.

Kartın planlama alanları ürün kartındadır: **Planlama stratejisi**, **Varsayılan tedarik yolu**,
**MRP sorumlusu**, **Tedarik süresi (gün)**, **Minimum sipariş miktarı**, **Sipariş katsayısı**
(Planlama Verileri) ve **Minimum stok** / **Maksimum stok** (Stok Verileri). Maksimum tek başına
tanımlanmaz; öneriyi minimum tetikler.

## MRP'yi Çalıştır

![MRP'yi Çalıştır onay penceresi](https://erpdocs.corexlogic.com/img/screens/uretim/mrp-calistir.png)
1. Sabitlenmemiş MRP emirleri yeniden kurulur
2. Siparişe üretim: satış kalemine bağlı emir
3. Çalıştır

Koşu yalnız `erp-demand-mrp-runs.create` izniyle görünür. Onay penceresi ne olacağını yazar:

- Satın alınan kartların önerileri **tek taslak satınalma talebine** yazılır; talep sizin adınıza açılır ve
  siz gönderene kadar taslak kalır.
- Üretilen kartların önerileri **planlı üretim emri** olur.
- **Gönderilmemiş ve düzenlenmemiş eski MRP taslakları** iptal edilip yeniden kurulur; gönderilen ya da
  düzenlenen talebe dokunulmaz — arz sayılır.
- **Sabitlenmemiş MRP planlı emirleri** iptal edilip yeniden kurulur; sabit ya da değiştirilmiş planlı emre
  dokunulmaz.
- Siparişe üretim ürünleri satış kalemine bağlı planlı emir olur.
- Planlı emir stok yazmaz; **Planlı Emirler** ekranında üretim emrine dönüştürülür.

Koşu bitince listenin üstünde **MRP koşusu tamamlandı** bölümü açılır: planlı ürün sayısı, talebe yazılan
satın alma önerisi sayısı, açılan planlı emir sayısı; **Açılan taslak talep** (numarasıyla, talep izniniz
varsa bağlantı), **Açılan planlı emirler** (ilk birkaçı ve "ve N tane daha"), yeniden kurulduğu için iptal
edilen eski taslaklar ve planlı emirler, **Talebe ya da planlı emre giremeyen öneriler** (kart ve sebep).
Hata olursa pencerede "MRP koşusu tamamlanamadı." ve sunucunun sebebi yazar. Adım adım:
[MRP koşusu yapmak](https://erpdocs.corexlogic.com/uretim/islemler/mrp-kosusu-yapma).

> **Koşudan sonra liste yine öneri gösterir**
Sabitlenmemiş MRP planlı emri arz sayılmaz (her koşuda yeniden kurulur); bu yüzden koşudan sonra da kartın
önerisi listede görünür. Öneriyi "kapatmak" için planlı emri **Sabitle**yin ya da üretim emrine
dönüştürün.

## Stok/İhtiyaç Listesi (kart ayrıntısı)

![Stok/İhtiyaç Listesi — kartın zaman çizelgesi](https://erpdocs.corexlogic.com/img/screens/uretim/mrp-stok-ihtiyac.png)
1. Güvenlik stoğu = kartın minimumu; maksimum varsa öneri ona tamamlar
2. Öneriler — ihtiyaç, başlangıç, teslim
3. Zaman çizelgesi — eleman eleman kullanılabilir miktar
4. İhtiyaç İzleme — ihtiyacın kaynağı

Satıra tıklayınca kartın zaman eksenli listesi açılır (adres `/erp/demand/mrp/{itemId}`):

- **Özet:** Eldeki · Güvenlik stoğu / maksimum ("Öneri maksimuma tamamlar" ya da "Öneri açığı kapatır") ·
  İhtiyaç / arz · Tedarik süresi; altında kartın istisnaları cümleleriyle.
- **Öneriler:** İhtiyaç · Başlangıç (satın almada sipariş günü = teslim − tedarik süresi) · Teslim · Miktar;
  yetişmeyen öneride "Geç — tedarik süresiyle yetişmiyor". Siparişe üretimde **Satış siparişi** kolonu
  ("Sipariş SS-… · Müşteri"; bağsız öneri "Anonim ihtiyaç") ve konfigürasyon özeti.
- **Zaman Çizelgesi:** Tarih · Eleman (Eldeki stok, Satış siparişi, Üretim gereksinimi, Rezervasyon,
  Satın alma siparişi, Üretim çıktısı, Satınalma talebi, Planlı emir, Bağımlı ihtiyaç, Tahmin, MRP önerisi,
  Kesilen karttan devir, Kesilen kartın stoğu) · Belge · Karşı taraf · Miktar (arz artı, ihtiyaç eksi) ·
  Kullanılabilir (elemandan sonra).
- **İhtiyaç İzleme:** **İhtiyaçları İzle** düğmesi kartın ihtiyacının hangi satış siparişi, tahmin ya da
  güvenlik stoğundan doğduğunu üst kartlar üzerinden gösterir: **Üst talepler** tablosu ve **İzleme ağacı**.

Kart MRP'de planlanmıyorsa ayrıntı "Kart MRP'de planlanmıyor — planlama stratejisi "planlama yok" ya da kart
stok tutmuyor." der.

## Simülasyon

![MRP Simülasyonu — tahmin ölçeği ve ek talep](https://erpdocs.corexlogic.com/img/screens/uretim/mrp-simulasyon.png)
1. Tahmin ölçeği — 100 olduğu gibi
2. Ek talepler — kart, tarih, miktar
3. Simüle Et — yazmaz
4. Önerisi değişen kartlar (mevcut → senaryo)

**Simülasyon** düğmesi (görme izniyle) **MRP Simülasyonu** penceresini açar: senaryo gerçek koşunun
hesabından geçer, **talep ya da planlı emir yazılmaz**.

| Alan | Kural |
|---|---|
| **Tahmin ölçeği (%)** | Planlı bağımsız ihtiyacın açık kalanına uygulanır — 100 olduğu gibi, 120 yüzde 20 fazla. 0–500 arası tam sayı ("Tahmin ölçeği %0 ile %500 arasında tam sayı olmalı."). |
| **Ek talepler** | Kart (MRP listesinden aranır), İhtiyaç tarihi, Miktar. En çok 200 satır; miktar sıfırdan büyük, en çok 4 ondalık; tarih en çok iki yıl ileri. |

**Simüle Et** sonucu üç bölümde verir: **Öneriler (mevcut → senaryo)** toplamları, **Önerisi değişen
kartlar** (Kart · Durum · Mevcut · Senaryo · İlk serbest bırakma; en çok 500 satır) ve **İş merkezi kaba
yükü** (Mevcut · Senaryo · Kullanılabilir · Kullanım; %100'ü aşan satır vurgulu). Rotası olmayan ürünün
yükü hesaplanmaz.

## Gece İşi

![Gece İşi — MRP ve otomatik sipariş zamanlaması](https://erpdocs.corexlogic.com/img/screens/uretim/mrp-gece-isi.png)
1. MRP koşusu — her gece
2. Talepten otomatik sipariş
3. Koşu saati — şirket saatiyle
4. Son ve sıradaki koşu

**Gece İşi** penceresi MRP koşusunu ve **Talepten otomatik sipariş**i her gece seçilen **Koşu saati**nde
(şirket saatiyle) kendiliğinden yapar; açıldığı gün saat geçmişse ilk koşu o gece olur.

- Ayarı herkes görür; değiştirmek MRP koşusu yetkisi ister ("Ayarı değiştirmek MRP koşusu yetkisi ister.").
- **Talepten otomatik sipariş**i açmak satın alma siparişi oluşturma ve kaynak bulma yetkisi ister; Kaynak
  Listesi ve Kota kapalıysa anahtar açılamaz ("Kaynak Listesi ve Kota kapalı — otomatik sipariş kaynak
  belirlemesine dayanır."). Kapatmak serbesttir.
- **Son ve sıradaki koşu:** sıradaki koşu zamanı ("Gece işi kapalı"), son koşunun durumu ("— başladı, sonuç
  yazılmadı", "— tamamlandı"), açılan taslak talep ve siparişler sunucudan.

## İlgili

- [MRP koşusu yapmak](https://erpdocs.corexlogic.com/uretim/islemler/mrp-kosusu-yapma)
- [Planlı emirler](https://erpdocs.corexlogic.com/uretim/ekranlar/planli-emirler)
- [Planlı bağımsız ihtiyaçlar](https://erpdocs.corexlogic.com/uretim/ekranlar/planli-bagimsiz-ihtiyaclar)
- [Malzeme ihtiyaçları](https://erpdocs.corexlogic.com/uretim/ekranlar/malzeme-ihtiyaclari)
- [Stoğa üretim süreci](https://erpdocs.corexlogic.com/surecler/stoga-uretim)