# Prim hesaplaşması yapmak

> Tahakkuk eden primi ara ya da son hesaplaşmayla alacak dekontu talebine dönüştürmek.

URL: https://erpdocs.corexlogic.com/satis/islemler/prim-hesaplasma

- **Tür:** İşlem
- **Modül:** Satış
- **Menü yolu:** Satış › Ana Veriler › Prim Anlaşmaları › anlaşma detayı › Hesaplaş
- **Ekran adresi:** `/erp/sales/rebate-agreements/{id}`
- **Gereken izin:** `erp-sales-rebates.create`
- **Ön koşullar:**
  - Prim anlaşması **Açık** durumunda ve dönemi başlamış.
  - Tahakkuk eden prim önceki hesaplaşmalardan büyük.

## Adımlar

1. Prim anlaşmasının detayında **Hesaplaş**'a tıklayın.
   <!-- action: click · target: "Hesaplaş" · value: "PRA-2026-000001" · expect: "Hesaplaş — PRA-2026-000001 penceresi; esas dönemi, ürün bazında esas ve prim hesabı önizlenir" -->
2. **Hesaplaşma** listesinden türü seçin: dönem içindeyseniz **Ara hesaplaşma (dönem içinde)**, dönem bittiyse **Son hesaplaşma (dönem bittikten sonra — anlaşmayı kapatır)**.
   <!-- action: select · target: "Hesaplaşma" · value: "Ara hesaplaşma (dönem içinde)" -->

   ![Hesaplaş penceresi](https://erpdocs.corexlogic.com/img/screens/satis/hesaplas.png)
   1. Ara ya da son hesaplaşma
   2. Talep edilen alacak = tahakkuk − önceki
   3. Alacak Dekontu Talep Et

3. Önizlemede **Prim esası**, **Prim oranı**, **Tahakkuk eden prim**, **Önceki hesaplaşmalar** ve **Talep edilen alacak**'ı kontrol edin; isterseniz **Not** yazın.
   <!-- action: verify · target: "Talep edilen alacak" · value: "1.803,20 TRY" -->
4. **Alacak Dekontu Talep Et**'e tıklayın.
   <!-- action: click · target: "Alacak Dekontu Talep Et" · expect: "Alacak Dekontu Talebi PHS-2026-000001 açılır; Alacak dekontu alanında ADK-2026-000001" -->

   ![Alacak dekontu talebi — prim hesaplaşması detayı](https://erpdocs.corexlogic.com/img/screens/satis/prim-hesaplasmasi-detay.png)
   1. Durum
   2. PDF İndir — talep belgesi
   3. Ürün bazında esas
   4. İptal Et — yalnız en son hesaplaşma

**Sonuç:** Hesaplaşma **PHS-yyyy-nnnnnn** numarasıyla **Talep Edildi** durumunda kaydedilir ve tutar kadar alacak dekontu talebi açılır; anlaşmanın **Hesaplaşılan** tutarı artar. Son hesaplaşma anlaşmayı **Kapandı** yapar. Talebin onayı ve muhasebesi Finans'tadır.

## Bilmeniz gerekenler

- Tutar formdan alınmaz; sunucu önizlemesindeki **Talep edilen alacak**'tır (tahakkuk eden prim −
  önceki hesaplaşmalar).
- Hesaplaşma yapılamıyorsa düğme kapalıdır ve pencerede sebep sarı kutuda yazar. Yukarıdaki görüntü
  PHS-2026-000001'den sonra açılan pencereyi gösterir: tahakkukun tamamı talep edildiği için
  "Hesaplaşılacak prim tutarı yok." yazar ve **Alacak Dekontu Talep Et** kapalıdır.

| İleti | Neden |
|---|---|
| "Hesaplaşılacak prim tutarı yok." | Önceki hesaplaşmalar tahakkukun tamamını almış. |
| "Son hesaplaşma anlaşma dönemi bittikten sonra yapılır; dönem içinde ara hesaplaşma yapın." | Dönem sürerken son hesaplaşma seçildi. |
| "Anlaşma dönemi henüz başlamadı." | Başlangıç tarihi gelmedi. |
| "Anlaşma son hesaplaşmayla kapandı." | Anlaşma kapalı. |
| "Tahakkuk önceki hesaplaşmaların altında (… TRY) — iadeler primi azalttı. Borç dekontu kapsam dışı; son hesaplaşmayı iptal edip yeniden hesaplaşın." | Hesaplaşmadan sonra gelen iadeler esası düşürdü. |

- Hesaplaşma yanlışsa hesaplaşmanın detayında **İptal Et** ile geri alınır; yalnız en son hesaplaşma
  iptal edilebilir.

## İlgili

- [Prim hesaplaşmaları ekranı](https://erpdocs.corexlogic.com/satis/ekranlar/prim-hesaplasmalari)
- [Prim anlaşmaları ekranı](https://erpdocs.corexlogic.com/satis/ekranlar/prim-anlasmalari)